als KLERK naar zee ....
ongelooflijk veel mensen hebben ooit wel eens bij de holland
amerika lijn - hal - gevaren...de meeste mensen in nederland
kennen natuurlijk wel de hal...maar vaak is het me overkomen
dat alles wat men eigenlijk weet terzakekundig nihil is...een
eerste reaktie is vaak oh ja - als hofmeester zeker...waarbij
flitsend snel duidelijk wordt dat men eigenlijk niet weet wat
een hofmeester wel en niet doet...de fraaiste reaktie was een
biljart kollega die zei oh ja zo rondjes om de kerk varen...ik heb
in mijn 25jaar inderdaad wel veel kerken gezien...meestal de
kroeg ernaast...de hoeren er achter...
in mombassa...bombay...singapore...ketchikan en noem nog
eens wat...bovenstaande reakties komen hoofdzakelijk vanuit
het feit dat de hal tot ongeveer 1970 op en neer naar amerika
ging met een europese bemanning en pas daarna de
wereldreizen caribbean alaska zuidamerika etc cruises ging
maken...ik ben in 1969 begonnen en heb nog het staartje van
die zg noord reizen meegemaakt...daar waren barre
oversteken bij wat betreft het weer en zeeziek zijn...maar
eenmaal in new york was het weer feest...in de village father's
moustache met gerry mulligan aan een tafeltje een biertje
drinken...wie kan het zeggen...
1969 de zaterdagochtend met het schip in ny...de dag
behoorlijk werken en de avond feest feest feest...zondag
middag weer vertrek richting rotterdam...in 1970 werd
uitgevonden door ons fijne management...overigens terecht zo
is gebleken...dat als er de zaterdag wat meer en harder werk
werk werk werd gedaan het schip wel diezelfde dag al weer
richting rotterdam kon gaan...en zo werd het feest feest feest
tot minimaal terug gebracht...dat scheelt 1x een nacht stil
liggen zeg maar een dag per week...en dat maal ongeveer
52...tel uit je winst...
voordat ik uit ga leggen hoe het zit met een klerk eerst even
de globale rangen en standen op een cruiseschip van de
hal...bij een andere cruise maatschappij kan dat iets anders
zijn ingedeeld maar we praten hal...als voorbeeld de
ssRotterdam...met een capaciteit van destijds max 12oo
passagiers en 520 crew...de allernieuwste cruiseschepen gaan
al naar de 2-3duizend passagiers zo niet meer...de scheeps
Staf...dat zijn de Big Boys...bestaat uit slechts 4personen...het
is globaal zeker te vergelijken met de rangen en standen en
uitmonstering van de strijdkrachten... die vier zijn Kapitein...
Hoofd Werktuigkundige HWTK...en Hotel Manager...allen met
een uitmonstering van 4 gouden balken...populair gezegd
'strepen'...de 4e man van deze bb is dan de eerste stuurman
met 3strepen omdat die de plaatsvervanger van de kapitein zal
zijn indien nodig cq van toepassing...
als laatste noot wil ik hieraan toevoegen dat hoewel de
kapitein de gezagvoeder in het algeheel is...hij in eerste
principe niet aan de hwtk zal vertellen welke olie er gebruikt
moet worden en de hotel manager niet zal vertellen welke
soep er wordt gegeten...zoals een hotel manager met 4 een
scheepsarts met 3strepen niet zal vertellen dat de blindedarm
eruit moet...zo moet het dus zijn een team en als team gezien
worden en kan het alleen maar functioneren als team...
uiteraard zit juist daar wel eens een adder in het zeegras...
maar ik wil me verder beperken tot de functionaliteit van de
hoteldienst...met vier strepen heeft de hotelmanager een scala
van driestrepers onder zich...waaronder de food en beverage
manager de scheepsarts de purser de chief housekeeper de
cruise director ...waar dan vervolgens de fb mgr de maitre
diningroom en chefkok heeft met hun respectievelijke
onderdanen...de cruise ditrector het algehele entertainment
department etc...maar ik wil me verder beperken tot de
functionaliteit van de purser's dienst...
als tussen noot wil ik vermelden dat een hofmeester een
onderofficier is met een zilveren uitmonstering die valt onder
de maitre diningroom met 2goudenstrepen die valt onder de
3van de fb mgr...in de horeca redelijk vergelijkbaar met de
funktie van eerste chef de rang...waarbij zoals zal volgen geen
enkel vergelijk is met de purser's dienst...ik wil me verder
beperken tot de functionaliteit van de purser's dienst vanaf de
jaren begin 70...
hoewel de naam Chief Purser wel werd gebezigd is de hal
funktie altijd 'gewoon' Purser geweest...met daarnaast een
front office manager -fom- met 2 waarnaast dan 3x een
assistant front office manager -afom- met 1x gouden streep ...
daarnaast een serie van onderofficier klerken verdeeld over
drie departments...de oo klerk is dus in rang vergelijkbaar met
een oo hofmeester en als men mij als 2streep fom vraagt of ik
hofmeester ben zucht ik gelaten...
gaan we naar de drie departementen...onder de hotel manager
-hm- vervult de purser alle administratieve zowel als alle
financiele zaken zowel als de public relations in de front
office...zoals in de front office van een hilton hotel...begin 70
werd dan ook het zg hilton systeem gevaren...eind jaren 80 is
dit allemaal weer geheel door elkaar gegooid en is men
overgestapt op human resource...guest relation...information
service...maar we blijven even in 1970...de drie afom's hebben
onder de fom en purser hun eigen toko...te weten de
passagiers administratie/income auditing...de passagiers
receptie front office...en de crew administratie/gageberekening
en uitbetaling en andere bemanningszaken...verder had dan de
purser ook de drukkerij onder zich...een hectisch gebeuren
...in latere jaren ook nog de supervisie casino...
en wat de financiele persoonlijke verantwoording van de
purser was...was het incasseren van percentage omzet shops
shore excursion etc. in de jaren 70 was er nog vrij veel cash
flow ook in de bars etc en om al die dubbeltjes de juiste kant
op te laten rollen ...
in 1969 monsterde ik aan als klerk pursers dienst op het ss
Rotterdam...het schip dat nu in katendrecht ligt...ik werd
ingedeeld als klerk bemanningszaken...met een slaapplaats
van 4 klerken in een oo hut...en een werkplek in het
crewoffice...voor in de punt van het schip...d dek...naast het
hospitaal met een ijzeren trap naar boven naar een toilet...en
een van mijn hoofdtaken was typen...toen met 2vingers nu nog
steeds met 2vingers...en het was typen kotsen typen kotsen
en weer kotsen...op de noordreis...de senior crewklerk lachte
wat... gooide me in de oo bar vol met bier... maar ik begon aan
het kotsen te wennen...en beet door alle appels...na een week
of drie vier krijg je dan toch wel iets van zeebenen...en stuif je
iets minder de ijzeren trap op en af...en in new york was het
dan toch wel feest feest feest...en na het feest was het weer
typen...typen...het was in 1969 nog de jaren van de bandoleer
machine...net even voor de stencil machine...het vreselijke
van een bandoline machine is dat je 22 uren moedervellen typt
op speciaal papier ...op zich okee...dat bevochtigen met
bandoline vloeistof en vervolgens die vermenigvuldigen /
afdrukken op de bandoleer machine...op zich okee...maar god
alle jezus krijg nou tandjes...na 20 kopie is dat uitgewerkt en
kun je vrolijk weer even 22uren moedervellen gaan tikken...het
leek wel een klooster...wel vrij snel daarna kwam de stencil
machine ...dat was al iets beter en daarna foto copy machine
daarna daarna het computer gebeuren...
in 1971 ben ik uitgestapt en als assistent manager 't goude
hooft gaan werken maar dat was niet erg succesvol en ben ik
in 1972 wederom bij hal gaan werken in de functie van afom en
met mijn officiers status had ik toen een 1persoons hut en
entree tot de officierenbar,...plus de faciliteit die er voor oo
niet is - en dus ook niet voor hofmeesters - en dat is het
vrijelijk bewegen door de passagiers ruimten inclusief de
bars...en dan lijkt het al duidelijk meer op een aflevering van
love boat...mooi strak wit uniform... overdag overhemd korte
mouwen de avond jasje tutup hoog gesloten ook al knelde het
je soms halfdood...en natuurlijk zo'n mooie gouden balk op de
uitmonstering...wie wil het niet...na geruime tijd nog in het
vooronder bemanningszaken te hebben gezeten... en na
geruime tijd nog in de passagiers income audit te hebben
gezeten kwam ik in het front office naast de fom waar ook de
purser zijn kantoor had...
de income audit is de passagiers rekeningen administratie...er
werd in die jaren al heel erg gestreefd naar het ondertekenen
van bonnen...een passagier drinkt een drankje en tekent een
bon...in plaats van het cash verkeer waar de passagier contant
afrekent...barkeepers en barkelners met geld in de zak...dat is
nooit erg rendabel voor een werkgever geweest...ik was dan in
charge van het uitvoeren van enige controle zo mogelijk ...
pursers en dicipelen waren en stonden bekend als niet
corrupt...en daarom was het ook zo dat ik in rotterdam werd
afgehaald door mijn vader in een vw kever en de barkeeper
werd afgehaald door een blonde poes in een rode open
cabriolet...zo zat dat allemaal wel ongeveer in elkaar maar die
tijden zouden gaan veranderen en zijn veranderd toen de hal
rond 1974 een groot gedeelte bemanning inclusief bars en
diningroom heeft verwisseld met aziatisch indonesisch
personeel...
...een passagier drinkt een drankje en tekent een bon...over
een reis van 7dagen in pakweg 7bars diningroom shops
laundry etc met 1200 passagiers resulteert dat in een enorme
stapel bonnen per dag...die bonnen moeten dan 1 voor 1 op de
passagiers rekening worden geboekt...dat is een bijna nog
meer arbeids intensieve klus dan maken van moedervellen
voor de bandoleer ...daarmee zijn dan 2klerken bezig onder de
supervisie van een afom welke laatste de eindtotalen in een
vierkant rapport moet gaan verwerken...die 4kanttelling is altijd
mijn hobby geweest vanwege het feit dat als alles goed
gedaan is het altijd klopt...en dat is leuk...natuurlijk klopt het
zelden en dat is minder leuk...de afslag van de barkassa001 is
1244 dollar kassa002 1355 dollar etc en dan is de omzet van
alles 23688 dollar...simpel als een klontje...van al die kassa's
hebben we de bonnen...hoop je dan maar...die bonnen zijn
geboekt op de passagiers rekeningen....ergo de dag omzet van
gisteren plus 23688 is de nieuwe totaal omzet...tsjaaa... als dat
dan niet klopt moet er 'even' nagevogeld worden waarom dan
wel niet...en daar ga je dan als afom...vaak is het zo omdat de
klerken best wel goed en efficient zijn dat het niet om een
verschil van honderden dollars gaat...vaak was het een centjes
kwestie...normaal had je het dagelijks rapport om een uur of
zeven rond...het gebeurde dat het niet wilde kloppen...en om
23uur stak de purser zijn dunne nek en hoofd om de hoek...
kwam terug van een luxe diner in de diningroom...met in zijn
kielzog de fb manager met een scotch in zijn hand en
glimmende oogjes...de hm stond achteraf ongeinteresseerd
...10gouden strepen maal 2schouders maal 'x' per maand...wat
is het verschil afom ? het scheelt 99 cent meneer...nou zoeken
jullie dan nog maar even verder...ik had nog te veel discipline
om de deur tegen zijn nek te duwen...de vrouwelijke klerk elly
van heijningen heeft destijds de oplossing uitgevonden en
uitgevoerd...in de bak van passagiers rekeningen heel simpel
een rekening XYZ maken...daar zet je dan 0.99 op rekening ...
dan klopt alles om 18uur en ga je feest feest feest...en die paar
dollar per week zet je einde van de week bij de kapitein op zijn
rekening en klaar is kees...
na geruime tijd nog in de passagiers income audit te hebben
gezeten kwam ik in het front office naast de fom waar ook de
purser zijn kantoor had...de heren purser Bart de Greef en
Tumelair waren destijds kleine godjes...despootjes...hoe zullen
we het noemen...als afom front office werd je niet geacht
normaal met zo'n man te praten...je had alleen met de fom te
maken...de fom zelf was al wel een klein godje...op de
rotterdam destijds was er de balie met een loopgraaf waarin
de klerken met hun kassa en daar achter vervolgens een mega
melkglazen scheidingswand...waar achter de rest van het
kantoor en het bureau van de fom...de fom kon desgewenst
vanaf zijn bureau iets onder het melkglas doorkijken en een
glimp van de balie vangen...als hij dat al wilde...maar hij had
wel prima geluid...de purser links in de hoek in zijn privee
kantoortje met raampjes en gordijntjes...en een meestal open
deur zodat hij ook enig geluid had...in zijn kantoor het symbool
van zijn macht de grote heel grote soms open kluisdeur met
alle centjes van zijn wereld...de Greef deed zijn kasboek
opzichtig in een groot imposant kasboek met een echte vulpen
...hij was daar minstens wel een uur per dag mee bezig...later
is mij duidelijk geworden dat hij links de inkomsten schreef en
rechts de uitgaven...je moet het maar weten...er ging in die tijd
heel veel om in traveler cheques...een klerk kassier telde dan
100x cheques van bv 20 en deed er een papieren plakbandje
omheen met zijn paraaf ...en leverde dat in bij de fom...die
controleerde dat intensief op handtekening en telde het
zorgvuldig na...en zette vervolgens ook zijn paraaf op het
plakband...op gezette tijden leverde hij dat dan in bij de
purser...die legde het dan plechtig zonder te tellen in zijn
safe...hij was daar minstens een half uur per dag mee bezig...
ik heb dat allemaal zo eens aangekeken en ik dacht...nou nou
als ik nog eens fom wordt en misschien nog wel ooit purser...
dan heb ik het lek helemaal boven...een passagier met een
klacht werd te woord gestaan door een euro klerk meestal
NL...en de meeste met ervaring waardoor een klacht door
hem/haar werd afgehandeld...zonodig verleende de afom
assistentie...en als het heel bont werd ...de passagier begint
witheet te gillen van frustratie dan kon het nog wel eens
gebeuren dat de fom himself even naar de balie kwam
vanachter zijn melkglas...de purser was voor een passagier
verder niet aanspreekbaar en al helemaal niet zonder afspraak
...behalve voor de enkele passagier die al wel 32 reizen had
gemaakt en die Bart wel kende want hij zat altijd bij hun aan
tafel tijdens het diner...ik dacht...nou nou als ik nog eens fom
wordt en misschien nog wel ooit purser...dan heb ik het lek
helemaal boven...maar dat ging heel duidelijk even heel
anders lopen ...
...
ik werd rond 1974 FOM...en de europese crew werd vervangen
door indonesische crew...alle bemanning hoteldienst en het
merendeel onder officieren...cabin stewards, diningroom
stewards, hofmeesters, barkeepers, en ...klerken...nou dat was
voor iedereen een feest...in een van de passagiershutten
gangen liep een steward met een stoffer en blik ipv een
stofzuiger want die vond hij maar eng en daar zou wel een
geest in kunnen zitten...geen grap...mijn klerken hadden een iq
van een kokosnoot en beheersing van de engelse taal geheel
equivalent aan diezelfde kokosnoot...en zo stond de fom
himself driekwart van de dag zelf aan de balie om postzegels
te verkopen en wat al niet meer...de passagiers daarintegen
waren best wel blij met die lichtbruine glimlach en als er iets
verkeerd ging dan was de blanke tuan die moest opdraven om
het recht te breien...we hadden in die begin periode ook een
berg kaf onder het koren inclusief een groep fundamentalisten
die afgesloten werkovereenkomsten wensten te veranderen
...we hadden stakingen...het is gebeurd dat een groep met
machinegeweren van boord werd gehaald om te worden
afgevoerd naar het vliegveld...maar tegelijkertijd mag gezegd
worden dat het meer en meer een succes is geworden...
na een jaar twee jaar waren de rotte appels er uit...iedereen
wist waar hij aan toe was...en ook was er sprake van het zich
aftekenen van talent...en dat resulteerde in het promoveren
van de eerste indonesische hofmeester naar assitant maitre
met een gouden streep...de eerste indonesische officier ik
denk rond 1978... onder de bezielende leiding van hotel
manager Adriaansens ...en het is nooit meer opgehouden...er
was helaas geen talent in de bar service noch aan de front
office balie en zo is men begonnen rond 1982 met 6 filippijnse
barserveersters en 6 filippijnse fda's (female desk attendant)
...en ook daar zijn in latere tijd officiers promoties uit voort
gekomen...
-
het werken aan boord van een cruiseschip...
ja - het is net als bij Love Boat...het is niet voor niets dat een
kollega de tv uitzette als zijn vrouw zat te kijken...
er moet gewerkt worden...zoals overal...aan boord is dat 7
dagen per week 5+maanden lang...en zo'n 10uur per dag...maar
er zitten wel 24 uur in een dag...dus hoe minder je slaapt hoe
meer feest feest feest...en dat feest is wel te vinden en is ook
niet moeilijk zoeken...bemanning 520-officieren105-homo
40-serieus getrouwd 25...aanwezig op de jachtvelden : 40...
passagiers op vakantie 1200 - serieus getrouwd of anders 1000
-losse heren 100 - losse dames 100 - niet op zoek 60 - wel op
zoek 40 - hey dat balanced net als een income audit...ik zei al
dat is mijn hobby...nu is het alleen een kwestie van wie met
wie...
we vertrekken op zaterdag om 17uur...wie er de tijd voor heeft
neust eens rond bij het inschepen van de passagiers...vooral
de first time cruisers kunnen altijd wel wat hulp gebruiken met
het vinden van dit of dat en het vragen naar dit en dat...de 40
targets hebben geen rood hoedje op dus het vergt een ervaren
groen hoedje om te selecteren wie je informatie wil geven
...direkt na vertrek wordt er een boatDrill gehouden...alle
passagiers aan dek en de bootCommandant leest de namen en
vinkt ze af...het merendeel van de officieren zijn bootC...op de
lijst kun je dan lezen wie met wie in een hut zit...en dan zien
hoeveel eventuele targets er in je boot zitten...zo mogelijk flits
je er na de boatD nog een kwinkslag uit...de zaterdag avond
verloopt rommelig...niet iedereen kan nog alles vinden...de
disco en nachtclub trekken niet zo veel mensen want velen
hebben er een lange reis en lange dag opzitten...de avond van
de versleten rode hoedjes...diehards...
de zondag al wel altijd een zeeDag...meestal wel mooi weer...
smiddags heel prima om het aantal bikini's te gaan tellen...
aan de lido buitenbar kun je van een kollega nog wel horen wie
er de zaterdagavond al reeds gescoord heeft...het record staat
zo'n beetje op 5minuten voor vertrek...records zijn alleen
geldig als het een niet repeater passagier betreft...versleten
hoedje is geen kunst...de zondagavond is de grote dag voor
iedereen...het is dan Captain's Dinner...met een Captain's
cocktail Party...alle officieren hebben een formeel uniform
...zwarte broek met kort wit soort smoking jaquetjasje en
zwarte vlinderstrik...je loopt erbij als een pinguin...en alle
dames hebben hun mooiste japon al dan niet gehuurd en al
dan niet een omgebouwde trouwjurk ...gala...
bij de ingang van de show lounge staat de kapitein met hotel
manager en hostess en iedere passagier wordt de hand
geschud...welcome on board...ik weet van een kapitein die
daar ook de maitre neer zet...en als hij 2keer aan zijn neus trekt
dan moet de dame die er op dat ogenblik staat aan de tafel van
de kapitein worden uitgenodigd...de maitre zelf is meestal wel
het meest succesvolle groene hoedje als hij reeds op zaterdag
avond door zijn diningroom loopt en rondkijkt...of iedereen
tevreden is...meestal is hij ook bootC en weet dan helemaal
waar hij moet kijken...na het handje handje schudden gaat
iedereen aan de champagne waar albert heijn nog geen 3 euro
voor zou durven vragen...de kapitein betreedt het
podium...een welkomst speech...ieder vogeltje zingt zoals het
gebekt is...vervolgens wordt de BBscheepsStaf en de
hotelStaf voorgesteld aan de passagiers...fb manager ...
scheepsarts...purser...chief housekeeper...totaal man of 15...40
passagiers proberen krampachtig te zien of er een groen
hoedje tussen staat...na de ceremonie gaat de meute naar de
diningroom en aan tafel...de maitre heeft inmiddels zijn groene
hoedje afgezet...die is weer voor een week onder de pannen
...en dat is niet in de keuken...de kapitein entertaint zijn
tafeldames en zal later via de dansvloer een dame zijn
navigatie"brug" laten zien die per definitie altijd naast zijn hut
is...van de 40 zijn er 6 repeater passagiers die met hun vaste
vriendje verder gaan en dus nog 32 rode hoedjes...de fom is
uitgewerkt rond 22uur en gaat zijn haar kammen en naar de
show kijken in de passagiers lounge...praat wat hier en praat
wat daar...en vertrekt vervolgens naar een wat intiemere bar
op het navigatiedek...er wordt rustig wat gedanst op zwoele
muziek...hier en daar een pinguin...ik kijk wat rond...mijn
calculatie is dat er nog wel 15 rode hoedjes moeten zijn...ik ga
eens in de disco kijken...12 rode hoedjes en 15 enthousiaste
jonge werktuigkundigen...three to go...ik ga naar de nachtclub
...daar mag ik officieel niet komen maar de kapitein is op de
brug...of daar in de buurt...en de hotelmanager is tolerant en
niet jaloers...er zit een aardige dame sip aan een cocktail te
sippen...ze vertelt me dat Henk met verlof is en ze wist het
niet...ik zeg haar noem mij maar Henk...ze fleurt op...bestelt
accuut twee cocktails en zo heeft de fom deze week ook weer
een goeie bui...en dat werkt omzet verhogend...wat we
allemaal niet doen voor de baas...
ik ben behalve meerdere jaren fom ook meerdere malen
tijdelijk dienstdoend en enkele vaste contracten purser
geweest...het was een mooie tijd ----
ongelooflijk veel mensen hebben ooit wel eens bij de holland
amerika lijn - hal - gevaren...de meeste mensen in nederland
kennen natuurlijk wel de hal...maar vaak is het me overkomen
dat alles wat men eigenlijk weet terzakekundig nihil is...een
eerste reaktie is vaak oh ja - als hofmeester zeker...waarbij
flitsend snel duidelijk wordt dat men eigenlijk niet weet wat
een hofmeester wel en niet doet...de fraaiste reaktie was een
biljart kollega die zei oh ja zo rondjes om de kerk varen...ik heb
in mijn 25jaar inderdaad wel veel kerken gezien...meestal de
kroeg ernaast...de hoeren er achter...
in mombassa...bombay...singapore...ketchikan en noem nog
eens wat...bovenstaande reakties komen hoofdzakelijk vanuit
het feit dat de hal tot ongeveer 1970 op en neer naar amerika
ging met een europese bemanning en pas daarna de
wereldreizen caribbean alaska zuidamerika etc cruises ging
maken...ik ben in 1969 begonnen en heb nog het staartje van
die zg noord reizen meegemaakt...daar waren barre
oversteken bij wat betreft het weer en zeeziek zijn...maar
eenmaal in new york was het weer feest...in de village father's
moustache met gerry mulligan aan een tafeltje een biertje
drinken...wie kan het zeggen...
1969 de zaterdagochtend met het schip in ny...de dag
behoorlijk werken en de avond feest feest feest...zondag
middag weer vertrek richting rotterdam...in 1970 werd
uitgevonden door ons fijne management...overigens terecht zo
is gebleken...dat als er de zaterdag wat meer en harder werk
werk werk werd gedaan het schip wel diezelfde dag al weer
richting rotterdam kon gaan...en zo werd het feest feest feest
tot minimaal terug gebracht...dat scheelt 1x een nacht stil
liggen zeg maar een dag per week...en dat maal ongeveer
52...tel uit je winst...
voordat ik uit ga leggen hoe het zit met een klerk eerst even
de globale rangen en standen op een cruiseschip van de
hal...bij een andere cruise maatschappij kan dat iets anders
zijn ingedeeld maar we praten hal...als voorbeeld de
ssRotterdam...met een capaciteit van destijds max 12oo
passagiers en 520 crew...de allernieuwste cruiseschepen gaan
al naar de 2-3duizend passagiers zo niet meer...de scheeps
Staf...dat zijn de Big Boys...bestaat uit slechts 4personen...het
is globaal zeker te vergelijken met de rangen en standen en
uitmonstering van de strijdkrachten... die vier zijn Kapitein...
Hoofd Werktuigkundige HWTK...en Hotel Manager...allen met
een uitmonstering van 4 gouden balken...populair gezegd
'strepen'...de 4e man van deze bb is dan de eerste stuurman
met 3strepen omdat die de plaatsvervanger van de kapitein zal
zijn indien nodig cq van toepassing...
als laatste noot wil ik hieraan toevoegen dat hoewel de
kapitein de gezagvoeder in het algeheel is...hij in eerste
principe niet aan de hwtk zal vertellen welke olie er gebruikt
moet worden en de hotel manager niet zal vertellen welke
soep er wordt gegeten...zoals een hotel manager met 4 een
scheepsarts met 3strepen niet zal vertellen dat de blindedarm
eruit moet...zo moet het dus zijn een team en als team gezien
worden en kan het alleen maar functioneren als team...
uiteraard zit juist daar wel eens een adder in het zeegras...
maar ik wil me verder beperken tot de functionaliteit van de
hoteldienst...met vier strepen heeft de hotelmanager een scala
van driestrepers onder zich...waaronder de food en beverage
manager de scheepsarts de purser de chief housekeeper de
cruise director ...waar dan vervolgens de fb mgr de maitre
diningroom en chefkok heeft met hun respectievelijke
onderdanen...de cruise ditrector het algehele entertainment
department etc...maar ik wil me verder beperken tot de
functionaliteit van de purser's dienst...
als tussen noot wil ik vermelden dat een hofmeester een
onderofficier is met een zilveren uitmonstering die valt onder
de maitre diningroom met 2goudenstrepen die valt onder de
3van de fb mgr...in de horeca redelijk vergelijkbaar met de
funktie van eerste chef de rang...waarbij zoals zal volgen geen
enkel vergelijk is met de purser's dienst...ik wil me verder
beperken tot de functionaliteit van de purser's dienst vanaf de
jaren begin 70...
hoewel de naam Chief Purser wel werd gebezigd is de hal
funktie altijd 'gewoon' Purser geweest...met daarnaast een
front office manager -fom- met 2 waarnaast dan 3x een
assistant front office manager -afom- met 1x gouden streep ...
daarnaast een serie van onderofficier klerken verdeeld over
drie departments...de oo klerk is dus in rang vergelijkbaar met
een oo hofmeester en als men mij als 2streep fom vraagt of ik
hofmeester ben zucht ik gelaten...
gaan we naar de drie departementen...onder de hotel manager
-hm- vervult de purser alle administratieve zowel als alle
financiele zaken zowel als de public relations in de front
office...zoals in de front office van een hilton hotel...begin 70
werd dan ook het zg hilton systeem gevaren...eind jaren 80 is
dit allemaal weer geheel door elkaar gegooid en is men
overgestapt op human resource...guest relation...information
service...maar we blijven even in 1970...de drie afom's hebben
onder de fom en purser hun eigen toko...te weten de
passagiers administratie/income auditing...de passagiers
receptie front office...en de crew administratie/gageberekening
en uitbetaling en andere bemanningszaken...verder had dan de
purser ook de drukkerij onder zich...een hectisch gebeuren
...in latere jaren ook nog de supervisie casino...
en wat de financiele persoonlijke verantwoording van de
purser was...was het incasseren van percentage omzet shops
shore excursion etc. in de jaren 70 was er nog vrij veel cash
flow ook in de bars etc en om al die dubbeltjes de juiste kant
op te laten rollen ...
in 1969 monsterde ik aan als klerk pursers dienst op het ss
Rotterdam...het schip dat nu in katendrecht ligt...ik werd
ingedeeld als klerk bemanningszaken...met een slaapplaats
van 4 klerken in een oo hut...en een werkplek in het
crewoffice...voor in de punt van het schip...d dek...naast het
hospitaal met een ijzeren trap naar boven naar een toilet...en
een van mijn hoofdtaken was typen...toen met 2vingers nu nog
steeds met 2vingers...en het was typen kotsen typen kotsen
en weer kotsen...op de noordreis...de senior crewklerk lachte
wat... gooide me in de oo bar vol met bier... maar ik begon aan
het kotsen te wennen...en beet door alle appels...na een week
of drie vier krijg je dan toch wel iets van zeebenen...en stuif je
iets minder de ijzeren trap op en af...en in new york was het
dan toch wel feest feest feest...en na het feest was het weer
typen...typen...het was in 1969 nog de jaren van de bandoleer
machine...net even voor de stencil machine...het vreselijke
van een bandoline machine is dat je 22 uren moedervellen typt
op speciaal papier ...op zich okee...dat bevochtigen met
bandoline vloeistof en vervolgens die vermenigvuldigen /
afdrukken op de bandoleer machine...op zich okee...maar god
alle jezus krijg nou tandjes...na 20 kopie is dat uitgewerkt en
kun je vrolijk weer even 22uren moedervellen gaan tikken...het
leek wel een klooster...wel vrij snel daarna kwam de stencil
machine ...dat was al iets beter en daarna foto copy machine
daarna daarna het computer gebeuren...
in 1971 ben ik uitgestapt en als assistent manager 't goude
hooft gaan werken maar dat was niet erg succesvol en ben ik
in 1972 wederom bij hal gaan werken in de functie van afom en
met mijn officiers status had ik toen een 1persoons hut en
entree tot de officierenbar,...plus de faciliteit die er voor oo
niet is - en dus ook niet voor hofmeesters - en dat is het
vrijelijk bewegen door de passagiers ruimten inclusief de
bars...en dan lijkt het al duidelijk meer op een aflevering van
love boat...mooi strak wit uniform... overdag overhemd korte
mouwen de avond jasje tutup hoog gesloten ook al knelde het
je soms halfdood...en natuurlijk zo'n mooie gouden balk op de
uitmonstering...wie wil het niet...na geruime tijd nog in het
vooronder bemanningszaken te hebben gezeten... en na
geruime tijd nog in de passagiers income audit te hebben
gezeten kwam ik in het front office naast de fom waar ook de
purser zijn kantoor had...
de income audit is de passagiers rekeningen administratie...er
werd in die jaren al heel erg gestreefd naar het ondertekenen
van bonnen...een passagier drinkt een drankje en tekent een
bon...in plaats van het cash verkeer waar de passagier contant
afrekent...barkeepers en barkelners met geld in de zak...dat is
nooit erg rendabel voor een werkgever geweest...ik was dan in
charge van het uitvoeren van enige controle zo mogelijk ...
pursers en dicipelen waren en stonden bekend als niet
corrupt...en daarom was het ook zo dat ik in rotterdam werd
afgehaald door mijn vader in een vw kever en de barkeeper
werd afgehaald door een blonde poes in een rode open
cabriolet...zo zat dat allemaal wel ongeveer in elkaar maar die
tijden zouden gaan veranderen en zijn veranderd toen de hal
rond 1974 een groot gedeelte bemanning inclusief bars en
diningroom heeft verwisseld met aziatisch indonesisch
personeel...
...een passagier drinkt een drankje en tekent een bon...over
een reis van 7dagen in pakweg 7bars diningroom shops
laundry etc met 1200 passagiers resulteert dat in een enorme
stapel bonnen per dag...die bonnen moeten dan 1 voor 1 op de
passagiers rekening worden geboekt...dat is een bijna nog
meer arbeids intensieve klus dan maken van moedervellen
voor de bandoleer ...daarmee zijn dan 2klerken bezig onder de
supervisie van een afom welke laatste de eindtotalen in een
vierkant rapport moet gaan verwerken...die 4kanttelling is altijd
mijn hobby geweest vanwege het feit dat als alles goed
gedaan is het altijd klopt...en dat is leuk...natuurlijk klopt het
zelden en dat is minder leuk...de afslag van de barkassa001 is
1244 dollar kassa002 1355 dollar etc en dan is de omzet van
alles 23688 dollar...simpel als een klontje...van al die kassa's
hebben we de bonnen...hoop je dan maar...die bonnen zijn
geboekt op de passagiers rekeningen....ergo de dag omzet van
gisteren plus 23688 is de nieuwe totaal omzet...tsjaaa... als dat
dan niet klopt moet er 'even' nagevogeld worden waarom dan
wel niet...en daar ga je dan als afom...vaak is het zo omdat de
klerken best wel goed en efficient zijn dat het niet om een
verschil van honderden dollars gaat...vaak was het een centjes
kwestie...normaal had je het dagelijks rapport om een uur of
zeven rond...het gebeurde dat het niet wilde kloppen...en om
23uur stak de purser zijn dunne nek en hoofd om de hoek...
kwam terug van een luxe diner in de diningroom...met in zijn
kielzog de fb manager met een scotch in zijn hand en
glimmende oogjes...de hm stond achteraf ongeinteresseerd
...10gouden strepen maal 2schouders maal 'x' per maand...wat
is het verschil afom ? het scheelt 99 cent meneer...nou zoeken
jullie dan nog maar even verder...ik had nog te veel discipline
om de deur tegen zijn nek te duwen...de vrouwelijke klerk elly
van heijningen heeft destijds de oplossing uitgevonden en
uitgevoerd...in de bak van passagiers rekeningen heel simpel
een rekening XYZ maken...daar zet je dan 0.99 op rekening ...
dan klopt alles om 18uur en ga je feest feest feest...en die paar
dollar per week zet je einde van de week bij de kapitein op zijn
rekening en klaar is kees...
na geruime tijd nog in de passagiers income audit te hebben
gezeten kwam ik in het front office naast de fom waar ook de
purser zijn kantoor had...de heren purser Bart de Greef en
Tumelair waren destijds kleine godjes...despootjes...hoe zullen
we het noemen...als afom front office werd je niet geacht
normaal met zo'n man te praten...je had alleen met de fom te
maken...de fom zelf was al wel een klein godje...op de
rotterdam destijds was er de balie met een loopgraaf waarin
de klerken met hun kassa en daar achter vervolgens een mega
melkglazen scheidingswand...waar achter de rest van het
kantoor en het bureau van de fom...de fom kon desgewenst
vanaf zijn bureau iets onder het melkglas doorkijken en een
glimp van de balie vangen...als hij dat al wilde...maar hij had
wel prima geluid...de purser links in de hoek in zijn privee
kantoortje met raampjes en gordijntjes...en een meestal open
deur zodat hij ook enig geluid had...in zijn kantoor het symbool
van zijn macht de grote heel grote soms open kluisdeur met
alle centjes van zijn wereld...de Greef deed zijn kasboek
opzichtig in een groot imposant kasboek met een echte vulpen
...hij was daar minstens wel een uur per dag mee bezig...later
is mij duidelijk geworden dat hij links de inkomsten schreef en
rechts de uitgaven...je moet het maar weten...er ging in die tijd
heel veel om in traveler cheques...een klerk kassier telde dan
100x cheques van bv 20 en deed er een papieren plakbandje
omheen met zijn paraaf ...en leverde dat in bij de fom...die
controleerde dat intensief op handtekening en telde het
zorgvuldig na...en zette vervolgens ook zijn paraaf op het
plakband...op gezette tijden leverde hij dat dan in bij de
purser...die legde het dan plechtig zonder te tellen in zijn
safe...hij was daar minstens een half uur per dag mee bezig...
ik heb dat allemaal zo eens aangekeken en ik dacht...nou nou
als ik nog eens fom wordt en misschien nog wel ooit purser...
dan heb ik het lek helemaal boven...een passagier met een
klacht werd te woord gestaan door een euro klerk meestal
NL...en de meeste met ervaring waardoor een klacht door
hem/haar werd afgehandeld...zonodig verleende de afom
assistentie...en als het heel bont werd ...de passagier begint
witheet te gillen van frustratie dan kon het nog wel eens
gebeuren dat de fom himself even naar de balie kwam
vanachter zijn melkglas...de purser was voor een passagier
verder niet aanspreekbaar en al helemaal niet zonder afspraak
...behalve voor de enkele passagier die al wel 32 reizen had
gemaakt en die Bart wel kende want hij zat altijd bij hun aan
tafel tijdens het diner...ik dacht...nou nou als ik nog eens fom
wordt en misschien nog wel ooit purser...dan heb ik het lek
helemaal boven...maar dat ging heel duidelijk even heel
anders lopen ...
...
ik werd rond 1974 FOM...en de europese crew werd vervangen
door indonesische crew...alle bemanning hoteldienst en het
merendeel onder officieren...cabin stewards, diningroom
stewards, hofmeesters, barkeepers, en ...klerken...nou dat was
voor iedereen een feest...in een van de passagiershutten
gangen liep een steward met een stoffer en blik ipv een
stofzuiger want die vond hij maar eng en daar zou wel een
geest in kunnen zitten...geen grap...mijn klerken hadden een iq
van een kokosnoot en beheersing van de engelse taal geheel
equivalent aan diezelfde kokosnoot...en zo stond de fom
himself driekwart van de dag zelf aan de balie om postzegels
te verkopen en wat al niet meer...de passagiers daarintegen
waren best wel blij met die lichtbruine glimlach en als er iets
verkeerd ging dan was de blanke tuan die moest opdraven om
het recht te breien...we hadden in die begin periode ook een
berg kaf onder het koren inclusief een groep fundamentalisten
die afgesloten werkovereenkomsten wensten te veranderen
...we hadden stakingen...het is gebeurd dat een groep met
machinegeweren van boord werd gehaald om te worden
afgevoerd naar het vliegveld...maar tegelijkertijd mag gezegd
worden dat het meer en meer een succes is geworden...
na een jaar twee jaar waren de rotte appels er uit...iedereen
wist waar hij aan toe was...en ook was er sprake van het zich
aftekenen van talent...en dat resulteerde in het promoveren
van de eerste indonesische hofmeester naar assitant maitre
met een gouden streep...de eerste indonesische officier ik
denk rond 1978... onder de bezielende leiding van hotel
manager Adriaansens ...en het is nooit meer opgehouden...er
was helaas geen talent in de bar service noch aan de front
office balie en zo is men begonnen rond 1982 met 6 filippijnse
barserveersters en 6 filippijnse fda's (female desk attendant)
...en ook daar zijn in latere tijd officiers promoties uit voort
gekomen...
-
het werken aan boord van een cruiseschip...
ja - het is net als bij Love Boat...het is niet voor niets dat een
kollega de tv uitzette als zijn vrouw zat te kijken...
er moet gewerkt worden...zoals overal...aan boord is dat 7
dagen per week 5+maanden lang...en zo'n 10uur per dag...maar
er zitten wel 24 uur in een dag...dus hoe minder je slaapt hoe
meer feest feest feest...en dat feest is wel te vinden en is ook
niet moeilijk zoeken...bemanning 520-officieren105-homo
40-serieus getrouwd 25...aanwezig op de jachtvelden : 40...
passagiers op vakantie 1200 - serieus getrouwd of anders 1000
-losse heren 100 - losse dames 100 - niet op zoek 60 - wel op
zoek 40 - hey dat balanced net als een income audit...ik zei al
dat is mijn hobby...nu is het alleen een kwestie van wie met
wie...
we vertrekken op zaterdag om 17uur...wie er de tijd voor heeft
neust eens rond bij het inschepen van de passagiers...vooral
de first time cruisers kunnen altijd wel wat hulp gebruiken met
het vinden van dit of dat en het vragen naar dit en dat...de 40
targets hebben geen rood hoedje op dus het vergt een ervaren
groen hoedje om te selecteren wie je informatie wil geven
...direkt na vertrek wordt er een boatDrill gehouden...alle
passagiers aan dek en de bootCommandant leest de namen en
vinkt ze af...het merendeel van de officieren zijn bootC...op de
lijst kun je dan lezen wie met wie in een hut zit...en dan zien
hoeveel eventuele targets er in je boot zitten...zo mogelijk flits
je er na de boatD nog een kwinkslag uit...de zaterdag avond
verloopt rommelig...niet iedereen kan nog alles vinden...de
disco en nachtclub trekken niet zo veel mensen want velen
hebben er een lange reis en lange dag opzitten...de avond van
de versleten rode hoedjes...diehards...
de zondag al wel altijd een zeeDag...meestal wel mooi weer...
smiddags heel prima om het aantal bikini's te gaan tellen...
aan de lido buitenbar kun je van een kollega nog wel horen wie
er de zaterdagavond al reeds gescoord heeft...het record staat
zo'n beetje op 5minuten voor vertrek...records zijn alleen
geldig als het een niet repeater passagier betreft...versleten
hoedje is geen kunst...de zondagavond is de grote dag voor
iedereen...het is dan Captain's Dinner...met een Captain's
cocktail Party...alle officieren hebben een formeel uniform
...zwarte broek met kort wit soort smoking jaquetjasje en
zwarte vlinderstrik...je loopt erbij als een pinguin...en alle
dames hebben hun mooiste japon al dan niet gehuurd en al
dan niet een omgebouwde trouwjurk ...gala...
bij de ingang van de show lounge staat de kapitein met hotel
manager en hostess en iedere passagier wordt de hand
geschud...welcome on board...ik weet van een kapitein die
daar ook de maitre neer zet...en als hij 2keer aan zijn neus trekt
dan moet de dame die er op dat ogenblik staat aan de tafel van
de kapitein worden uitgenodigd...de maitre zelf is meestal wel
het meest succesvolle groene hoedje als hij reeds op zaterdag
avond door zijn diningroom loopt en rondkijkt...of iedereen
tevreden is...meestal is hij ook bootC en weet dan helemaal
waar hij moet kijken...na het handje handje schudden gaat
iedereen aan de champagne waar albert heijn nog geen 3 euro
voor zou durven vragen...de kapitein betreedt het
podium...een welkomst speech...ieder vogeltje zingt zoals het
gebekt is...vervolgens wordt de BBscheepsStaf en de
hotelStaf voorgesteld aan de passagiers...fb manager ...
scheepsarts...purser...chief housekeeper...totaal man of 15...40
passagiers proberen krampachtig te zien of er een groen
hoedje tussen staat...na de ceremonie gaat de meute naar de
diningroom en aan tafel...de maitre heeft inmiddels zijn groene
hoedje afgezet...die is weer voor een week onder de pannen
...en dat is niet in de keuken...de kapitein entertaint zijn
tafeldames en zal later via de dansvloer een dame zijn
navigatie"brug" laten zien die per definitie altijd naast zijn hut
is...van de 40 zijn er 6 repeater passagiers die met hun vaste
vriendje verder gaan en dus nog 32 rode hoedjes...de fom is
uitgewerkt rond 22uur en gaat zijn haar kammen en naar de
show kijken in de passagiers lounge...praat wat hier en praat
wat daar...en vertrekt vervolgens naar een wat intiemere bar
op het navigatiedek...er wordt rustig wat gedanst op zwoele
muziek...hier en daar een pinguin...ik kijk wat rond...mijn
calculatie is dat er nog wel 15 rode hoedjes moeten zijn...ik ga
eens in de disco kijken...12 rode hoedjes en 15 enthousiaste
jonge werktuigkundigen...three to go...ik ga naar de nachtclub
...daar mag ik officieel niet komen maar de kapitein is op de
brug...of daar in de buurt...en de hotelmanager is tolerant en
niet jaloers...er zit een aardige dame sip aan een cocktail te
sippen...ze vertelt me dat Henk met verlof is en ze wist het
niet...ik zeg haar noem mij maar Henk...ze fleurt op...bestelt
accuut twee cocktails en zo heeft de fom deze week ook weer
een goeie bui...en dat werkt omzet verhogend...wat we
allemaal niet doen voor de baas...
ik ben behalve meerdere jaren fom ook meerdere malen
tijdelijk dienstdoend en enkele vaste contracten purser
geweest...het was een mooie tijd ----